Araç Değer Kaybı Hesaplama
Araç Değer Kaybı Hesaplama
Trafik kazası sonrası aracınızın ikinci el piyasasında yaşadığı değer düşüşünü, resmi ZMSS Genel Şartları formülüyle saniyeler içinde hesaplayın.
Hesaplama Sonucu
—Hesaplama Adımları
Araç Değer Kaybı — Şartlar ve Kısıtlamalar
✓ Talep Edilebilir Durumlar
- Çift taraflı trafik kazası
- Kusur oranı %100'den az olması
- Araç 125.000 km altında olması
- Hasar gören parçaların daha önce hasarlı olmaması
- Aracın pert olmamış olması
✗ Talep Edilemeyen Durumlar
- Tek taraflı kaza
- %100 kusurlu olmak
- Pert kararı verilmiş araç
- 125.000 km üzerindeki araçlar
- Aynı parçanın önceki kazada da hasar görmesi
Resmi Hasar Kodu Tablosu
| Kod | Hasar Boyutu | 0–75K TL | 75–150K TL | 150–300K TL | 300K+ TL | Katsayı |
|---|---|---|---|---|---|---|
| A1 | Büyük Hasar | %25,01+ | %20,01+ | %20,01+ | %20,01+ | 0,90 |
| A2 | Orta Hasar | %15,01–25 | %12,01–20 | %10,01–20 | %8,01–20 | 0,75 |
| A3 | Küçük Hasar | %5,01–15 | %4,01–12 | %3,01–10 | %2,01–8 | 0,50 |
| A4 | Basit Hasar | %5'e kadar | %4'e kadar | %3'e kadar | %2'e kadar | 0,25 |
Araç değer kaybı hesaplama, trafik kazası sonrası aracın kaza öncesi rayiç değeri ile kaza sonrası onarımdaki değeri arasındaki farkın tespitidir. Resmi formül şöyledir: Toplam Değer Kaybı = Araç Piyasa Değeri × %1,9 × Hasar Katsayısı × Km Katsayısı. Hesaplama aracımıza piyasa değerini, hasar tutarını ve kilometreyi girerek saniyeler içinde sonuç alabilirsiniz. Değer kaybı talebi, kazadan itibaren 2 yıl içinde karşı tarafın trafik sigortasına yazılı başvuruyla yapılır.
Araç Değer Kaybı Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Yukarıdaki araç değer kaybı hesaplama programını kullanmak oldukça basittir. Dört temel bilgiyi girdikten sonra "Değer Kaybını Hesapla" butonuna tıklamanız yeterlidir. Araç, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartları'nda belirlenen resmi formülü otomatik olarak uygular ve size net bir sonuç sunar.
Yargıtay kararları, araç değer kaybı hesaplamasında kaza tarihindeki "serbest piyasa koşullarına göre ikinci el rayiç değer"in esas alınması gerektiğini hükme bağlamıştır. Pratik olarak bu değer, sahibinden.com veya benzeri platformlarda aynı özellikteki araçların ortalama satış fiyatı üzerinden hesaplanır.
Araç Değer Kaybı Hesaplama Formülü (2026)
Resmi araç değer kaybı hesaplama formülü, 14 Mayıs 2015 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.06.2015'te yürürlüğe giren ZMSS Genel Şartları'nın ekinde düzenlenmiştir. Formül üç aşamadan oluşur:
1. Adım — Baz Değer Kaybı = Araç Piyasa Değeri × %1,9
2. Adım — Toplam Değer Kaybı = Baz Değer Kaybı × Hasar Boyutu Katsayısı × Kullanılmışlık (Km) Katsayısı
3. Adım — Net Talep Tutarı = Toplam Değer Kaybı × (100 − Kendi Kusur Oranı) / 100
Hasar Boyutu Katsayıları (A1–A4)
Hasar kodu, aracın piyasa değeri ile onarım bedelinin birbirine oranına göre belirlenir. Hesaplama aracımız bu kodu otomatik olarak tespit eder:
| Hasar Kodu | Tanım | Katsayı | 0–75K TL Araç | 150K–300K TL Araç | 300K+ TL Araç |
|---|---|---|---|---|---|
| A1 | Büyük Hasar | 0,90 | Hasar %25,01+ | Hasar %20,01+ | Hasar %20,01+ |
| A2 | Orta Hasar | 0,75 | Hasar %15,01–25 | Hasar %10,01–20 | Hasar %8,01–20 |
| A3 | Küçük Hasar | 0,50 | Hasar %5,01–15 | Hasar %3,01–10 | Hasar %2,01–8 |
| A4 | Basit Hasar | 0,25 | Hasar %5'e kadar | Hasar %3'e kadar | Hasar %2'e kadar |
Kilometre Katsayıları
Araç ne kadar az kullanılmış (düşük km) olursa, ikinci el piyasa değerinde kaza nedeniyle yaşanan düşüş oranı o kadar yüksek kabul edilir:
| Kilometre Aralığı | Katsayı | Etki |
|---|---|---|
| 0 – 14.999 km | 0,90 | En yüksek değer kaybı |
| 15.000 – 29.999 km | 0,80 | Çok yüksek |
| 30.000 – 44.999 km | 0,60 | Yüksek |
| 45.000 – 59.999 km | 0,40 | Orta |
| 60.000 – 74.999 km | 0,30 | Orta-düşük |
| 75.000 – 149.999 km | 0,20 | Düşük |
| 150.000 km ve üzeri | 0,10 | En düşük (talep riski var) |
Araç Değer Kaybı Hesaplama Örneği (2026)
Somut bir örnek üzerinden formülü anlaşılır hale getirelim: Piyasa değeri 900.000 TL, kaza anındaki kilometresi 28.000 km ve onarım bedeli 120.000 TL olan bir araç, %0 kusurlu sürücü için aşağıdaki şekilde hesaplanır:
Hasar Oranı: 120.000 ÷ 900.000 = %13,3 → Piyasa değeri 300K+ TL olduğundan hasar %8,01–20 aralığına düşer → Kod: A2 (Orta Hasar), Katsayı: 0,75
Km Katsayısı: 28.000 km → 15.000–29.999 km aralığı → Katsayı: 0,80
Baz Değer Kaybı: 900.000 × %1,9 = 17.100 ₺
Toplam Değer Kaybı: 17.100 × 0,75 × 0,80 = 10.260 ₺
Talep Edilebilir Tutar (%0 kusur): 10.260 × (100/100) = 10.260 ₺
Araç Değer Kaybı Kimden, Nasıl Talep Edilir?
Trafik kazası sonrası araç değer kaybını talep edebilmek için belirli bir süreç izlenmesi gerekmektedir. Bu sürecin doğru yönetilmesi, hak kaybını önlemenin en etkili yoludur.
Türk Borçlar Kanunu m.72 gereği araç değer kaybı tazminat talebi, zararın ve sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl; her halükarda kazanın gerçekleştiği tarihten itibaren 10 yıl içinde yapılmalıdır. Zamanaşımı dolmadan harekete geçin.
Yasal Dayanak: ZMSS Genel Şartları ve Yargıtay Kararları
Araç değer kaybı, Türk hukukunda önce Yargıtay içtihatlarıyla şekillenmiş; ardından 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın 5. maddesiyle yasal zemine oturtulmuştur.
"Hak sahibinin kaza tarihi itibariyle bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır. Sigortalının sorumlu olduğu araç kazalarında değer kaybı, talep edilmesi halinde ilgili branşta ruhsat sahibi sigorta eksperleri tarafından tespit edilir." — mevzuat.gov.tr
"Araçta meydana gelen değer kaybının; aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısmın özellikleri dikkate alınarak, kazadan sonraki hasarlı halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya (farka) göre hesaplanması gerekir."
"Tamamen onarılmış olsa bile kazaya uğrayan araba, tahribatın izlerini taşıyacağından, onarıldıktan sonra mübadele değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Aracın onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür."
Araç Değer Kaybı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Araç değer kaybı hesaplama nasıl yapılır?
Araç değer kaybı hesaplama üç adımda yapılır: Önce Baz Değer Kaybı (araç piyasa değeri × %1,9) hesaplanır. Ardından bu tutar, hasar boyutuna göre belirlenen A1–A4 katsayısı (0,25 ile 0,90 arasında) ile çarpılır. Son olarak aracın kilometre aralığına göre belirlenen kullanılmışlık katsayısı (0,10 ile 0,90 arasında) ile çarpılarak Toplam Değer Kaybı bulunur. Kendi kusur oranınız düşüldükten sonra talep edebileceğiniz net tutar ortaya çıkar.
Araç değer kaybı için kaç km limiti vardır?
Araç değer kaybı talebinde bulunabilmek için aracın kaza anındaki kilometre değerinin 125.000 km'yi aşmamış olması gerekmektedir. Bu sınırın üzerindeki araçlar için sigorta şirketleri genellikle değer kaybı taleplerini reddeder. Ancak bu kural mutlak değildir; mahkeme süreci işletilebilir.
Araç değer kaybı ne zaman talep edilmelidir?
Araç değer kaybı, TBK m.72 gereği zararın ve sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl içinde talep edilmelidir. Her halükarda kazadan itibaren 10 yılda zamanaşımına uğrar. Sigorta şirketine önce yazılı başvuru yapılması zorunludur; başvurudan itibaren 15 gün içinde yanıt gelmezse ya da ret gelirse tahkim veya dava yoluna gidilebilir.
Araç değer kaybı kimden talep edilir?
Araç değer kaybı öncelikle karşı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) kapsamında sigortacısından talep edilir. Poliçe limiti yetersiz kalırsa İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası'ndan (kasko) da talep mümkündür. Sigorta poliçesi yoksa kazada sorumlu sürücüden, işletenden veya teşebbüs sahibinden doğrudan talep edilebilir.
%50 kusurlu olursam araç değer kaybı alabilir miyim?
Evet, %50 kusurlu olsanız da araç değer kaybı talep edebilirsiniz. Ancak talep edebileceğiniz tutar, toplam değer kaybının karşı tarafın kusur oranına karşılık gelen kısmıyla sınırlıdır. Yani %50 kusurluysanız toplam değer kaybının %50'sini talep edebilirsiniz. Yalnızca %100 kusurlu taraf değer kaybı talep edemez.
Araç değer kaybı ile onarım bedeli aynı mı?
Hayır, araç değer kaybı ile onarım bedeli tamamen farklı kavramlardır. Onarım bedeli, aracın fiziksel olarak tamir edilmesi için ödenen tutardır. Araç değer kaybı ise onarım yapılmasına rağmen aracın kaza geçmiş olmasından dolayı ikinci el piyasasında uğradığı değer düşüşüdür. Her iki kalem de ayrı ayrı talep edilebilir.
Araç değer kaybı davası hangi mahkemede görülür?
Araç değer kaybı davası, davalının sigorta şirketi olması durumunda Asliye Ticaret Mahkemesi'nde; bireysel sürücüye karşı açılacaksa Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülür. Yetkili mahkeme, haksız fiilin gerçekleştiği yer, zararın meydana geldiği yer veya zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi olabilir. Sigorta Tahkim Komisyonu alternatif bir çözüm yolu olarak da tercih edilebilir.
Tek taraflı kazada araç değer kaybı talep edilebilir mi?
Hayır, tek taraflı kazalarda araç değer kaybı talep edilemez. Araç değer kaybı talebinin temel şartlarından biri, kazanın çift taraflı (iki araç arasında) gerçekleşmesidir. Ayrıca kazada tamamen kusurlu olmamak ve talep edilen değerin başkasının kusurundan kaynaklanması gerekmektedir.
Araç değer kaybı hesaplama için hangi belgeler gerekir?
Araç değer kaybı başvurusu için şu belgeler gereklidir: Kaza tespit tutanağı, kusur oranını gösteren belge, hasar fotoğrafları, onarım fatura ve iş emirleri, araç ruhsatı, sürücü belgesi, ZMMS poliçesi, araç değer kaybı ekspertiz raporu ve kimlik belgesi. Eksper raporu isteğe bağlı olmakla birlikte sigorta şirketi kabul kararında oldukça belirleyicidir.
